وقتی هنوز یه دبیرستانی بودم معمولا به کتابخونه ی عمومی می رفتم و کتاب برای مطالعه می گرفتم. یکی از کتاب هایی که اون موقع تو کتابخونه پیدا کردم اسمش چرا و چگونه بود بخشی از اون کتاب در مورد دایناسورها بود. وقتی این قسمت از کتاب رو شروع کردم آخرای شب بود به اندازه ای این قسمت برام جالب بود که تا نیمه های شب نشسته بودم و می خوندمش. احساس می کردم وارد یه دنیای دیگه شدم دنیایی که پر از حیوانات عجیب و غریب و نا آشنا بود. از اون موقع عاشق دایناسورها شدم. نمی دونم چطور و لی همه ی قسمتی رو که در مورد دایناسورها بود رونویسی کردم و هنوز نگه داشتمش. یکی از جالب ترین چیزایی که اون موقع بهش فکر می کردم این بود که تو دنیای دایناسورها هنوز هیچ آدمی وجود نداشت و تا به وجود اومدنش میلیون ها سال باید می گذشت...

متن اصلی: http://animals.jrank.org/pages/3532/Dinosaurs-BEHAVIOR-REPRODUCTION.html

ترجمه: سپهر سهرابی

دانشمندان به کمک فسیل ها فقط می توانند رفتار بیشتر دایناسورها را حدس بزنند. به عنوان مثال اگرچه تی رکس یک شکارچی بی رحم توصیف می شود اما دانشمندان فقط می دانند که این دایناسور اسکلتی عظیم برای استحکام یک بدن قدرتمند داشته و آرواره و دندان های آن برای تغذیه از حیوانات بزرگ مناسب بوده است. با این وجود این امکان وجود دارد که تی رکس هرگز به یک حیوان زنده حمله نکرده باشد و فقط از گوشت حیوانات مرده تغذیه می کرده است.

                                                                                           جمجمه ی یک تی رکس

دانشمندان مدارکی یافته اند که نشان می دهد برخی از دایناسورها حیواناتی اجتماعی بوده اند. به این معنی که آنها در کنار هم به صورت گروهی زندگی می کردند. این ایده را فسیل هایی که در پاتوگونیا یافت شده است تایید می کند. در این منطقه فسیل 6 دایناسور گوشتخوار بزرگ که در یک محل ازدحام کرده بودند یافت شده است.دانشمندان گمان می کنند که این دایناسورهای 12 متری با دندان های تیز شمشیرمانند به صورت گروهی شکار می کردند. آنها به این ترتیب می توانستند گیاهخوارانی را که حداقل دوبرابر آن ها اندازه داشتند را شکار کنند.

دانشمندان برخی از دایناسورها را اجتماعی می دانند به این دلیل که استخوان های به جای مانده از آنها نشان می دهد که آنها قادر به تولید صداهای بلند بوده اند. به عنوان مثال در جمجمه ی لامبئوسوروس مجاری تولید صدا وجود داشته است. به عقیده ی دانشمندان آنها از این طریق با یکدیگر ارتباط برقرار می کردند.

  لامبئوسوروس یک دایناسور اجتماعی بود

دانشمندان گاهی ردپای دایناسورهایی را می یابند که در طول زمان سالم و دست نخورده باقی مانده است. آنها از این طریق می توانند بفهمند که این حیوانات چگونه حرکت می کردند. رد پای اورنیتومیموس که دایناسوری شترمرغ مانند بود نشان می دهد که می توانسته است با سرعتی معادل 40 کیلومتر در ساعت بدود. این درحالی است که دایناسورهای 9 متری گوشتخواری به نام مگالوزوروس می توانست برروی پای عقبی خودش با سرعت 48 کیلومتر در ساعت بدود. دانشمندان همچنین با بررسی استخوان های دایناسورها می توانند حداکثر سرعتی را که یک دایناسور قادر بود بدود حدس بزنند. یک مطالعه جدید بر روی استخوان های تی رکس نشان داد که این دایناسور نمی توانست حتی سریعتر از یک اورنیتومیموس کوچک بدود.

اورنیتومیموس دایناسوری شبیه به شترمرغ بود

اخیرا دانشمندان توانسته اند تخم های زیادی را بیابند که حتی درون برخی از آنها نوزاد دایناسور وجود دارد. گروهی از تخم های آلوزوروس که در پرتغال پیدا شده است سرنخ هایی از نحوه ی به دنیا آمدن آنها به ما می دهد. پوسته ی تخم ها حاوی منافذ ریزی بوده که بسیار شبیه به منافذ موجود در پوسته ی تخم کروکودیل های امروزی بوده است. هوا از این منافذ وارد تخم می شود و جنین می تواند از آن تنفس کند. دانشمندان بر اساس این یافته ها عقیده دارند که دایناسور ماده ی متعلق به این گونه تخم های خود را بر روی تپه ای از خاشاک می گذاشته و یا اینکه آنها را دفن می کرده است. همانند کاری که کروکودیل های امروزی انجام می دهند.

یکی از بهترین مناطق برای یافتن فسیل دایناسور مغولستان است. در سال 1993 دانشمندان متوجه شدند که این منطقه همچنین بهترین منطقه برای یافتن تخم هایی است که هنوز حاوی نوزاد دایناسور هستند می باشد. اولین تخم دایناسور گوشتخوار در این منطقه کشف شد. این تخم حاوی جنین بود. و متعلق به یک تروپود به نام اویرپتورید بود که شباهت زیادی به شتر مرغ دارد. قدمت تخو 70 تا 80 میلیون سال محاسبه شد. جالب اینکه در این آشیانه جمجمه ی دو ولاسی رپتور کوچک نیز پیدا شد. آیا ولاسی رپتورها برای خوردن تخم ها به آنجا آمده بودند؟ یا اینکه اویرپتورید مادر انها را برای تغذیه ی نوزادانش به آنجا آورده بود؟ دانشمندان مطمئن نیستند. برخی حتی حدس می زنند که ولاسی رپتور ماده احتمالا درون آشیانه ی اویرپتورید تخم گذاری کرده است. اگر اویرپتورید متوجه ی این مطلب نشود آنها را همانند نوزادان خودش بزرگ می کند.

 یک اویرپتور